Civil Engineering CMU

แนะนำแอป PingPong ช่วยกระตุ้นให้นักศึกษามีส่วนร่วมในชั้นเรียน

PingPong Logo

เราเองก็ไม่ต่างกับอาจารย์อีกหลายท่านในเมืองไทยที่เจอปัญหานักศึกษาไม่ชอบแสดงความคิดเห็นในชั้นเรียน ปัญหานี้เองก็เป็นกันทุกระดับชั้นไม่ใช้แค่ในรั้วมหาวิทยาลัย การถามนอกจากจะช่วยให้อาจารย์รับรู้ว่านักศึกษาเข้าใจหรือไม่เข้าใจในจุดไหน ยังคงช่วยให้ตัวนักศึกษาเองได้ผ่านกระบวนการคิดในหัวเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ได้มากขึ้น แต่อาจารย์อย่างเราๆ ทำกันอย่างไรละ

เราเองก็มาเป็นอาจารย์มาเป็นปีที่ห้า ถ้าไม่นับช่วงที่เป็น TA สมัยเรียนที่อเมริกาก็ถือว่ามีประสบการณ์สอนเป็นเวลาพอสมควร ในช่วงปีแรกลองหลายอย่างตั้งแต่ Moodle ที่เป็น e-Learning ที่มหาวิทยาลัยเปิดให้ใช้ แต่คนใช้จริงก็น้อยนิด ถัดมาก็เหมือนหลายๆ คนคือทำสร้าง Facebook Group เรียกนักศึกษามาตอบคำถาม พูดคุย แลกเปลี่ยนความรู้ แต่ก็เจอปัญหาเดิมๆ คือ คนส่วนน้อยนิดมาตอบ ขณะที่ส่วนใหญ่ถ้าไม่สั่งให้ตอบก็ไม่ตอบ หลังจากที่ได้ไปพูดคุยกับนักศึกษา ก็ได้คำตอบว่าไม่ได้ไม่อยากมีส่วนร่วม แต่กลัวที่จะผิด และอายที่จะแสดงความเห็นที่อาจจะผิด ก็เลยฉุกคิดมาว่าเป็นไปได้ไหมถ้ามีโปรแกรมที่ไม่ระบุตัวคนตอบ

หลังจากเริ่มหาโปรแกรมต่างๆ เราก็ได้ขยับมาใช้โปรแกรมในมือถือชื่อ YikYak กับ Whisper ซึ่งนักศึกษาเองก็สามารถส่งคำถามมาได้อย่างอิสระ ผ่านทางโทรศัพท์มือถือของตนเอง โดยตัวผู้สอนเองก็ไม่รู้ว่าผู้ถามผู้ตอบคือใคร แต่พอใช้ได้ไปซักพัก มันก็ไม่สนุก และไม่สะดวก แม้ว่าจะไม่ระบุตัวตันคนตอบ แต่ไม่ได้กระตุ้นให้พวกเขาได้รู้สึกอยากถามอยากตอบเท่าไรนัก จนล่าสุดก็มาเจอแอปชื่อ PingPong

PingPong เป็นแอปฟรีสำหรับโทรศัพท์มือถือ มีให้ดาวน์โหลดทั้งใน iOS และ Android เป็นแอปในมือถือที่ใช้งานง่าย โดยรูปแบบการทำงานง่ายๆ คือ อาจารย์เปิดห้อง (room) ถามคำถามทิ้งไว้ ขณะที่นักศึกษาก็เข้ามาตอบคำถาม โดยคำตอบทั้งหลายก็ปรากฏขึ้นมาบนหน้าจอมือถือของอาจารย์ทันที โดยอาจารย์เองก็ไม่รู้ว่าใครเป็นคนส่งเข้ามา คำถามก็มีการถามหลากหลาย เลือกชอยส์ ถูกผิด ส่งข้อความปลายเปิด และวาดรูป โดยเริ่มต้นการใช้งานจากที่อาจารย์จะตั้ง Room Code เพื่อใช้เป็นรหัสผ่านสำหรับห้องนั้น และเมื่อนักศึกษาเปิดเข้ามา ก็จะสามารถร่วมตอบคำถามได้

เปิดมาหน้าจอแรก ก็จะมีตัวเลือกให้เลือกว่าจะตั้งคำถามอะไร

หน้าจอ PingPong

เทอมนี้เป็นเทอมแรกที่ได้ทดลองนำ PingPong มาใช้ โดยเทอมนี้ได้ภาระงานสอนวิชา CE 213 ทฤษฎีโครงสร้าง สอนนักศึกษาชั้นปีที่ 2 เลยหยิบมาใช้ และใช้ค่อนข้างบ่อยเรียกว่าเกือบทุกคาบก็ว่าได้ โดยในแต่ละคาบก็ใช้กันบางที 4-5 รอบ เนื้อหาในวิชาเป็นวิชาคำนวณน้ำหนักที่เกิดขึ้นบนโครงสร้าง เราเองก็เปิดประเด็นง่ายๆ ให้นักศึกษาได้รู้สึกการมีส่วนร่วม เช่น

ถามคำถามไปว่า จากโครงสร้างบนกระดาน ใครคิดว่าแรงลมมีผลกับโครงสร้างบ้าง" นักศึกษาก็เริ่มหยิบมือถือมาจิ้มเล่นกันในห้องเลย ตอบ TRUE บ้าง FALSE บ้าง ส่งกันเข้ามา ถ้าเราเห็นว่านักศึกษาส่วนใหญ่ในห้องตอบได้ถูก ก็จะข้ามไปสอนเรื่องถัดไป แต่ขณะเดียวกันถ้านักศึกษาครึ่งห้องยังไม่เข้าใจ เราก็จะหยุดและกลับมาทวนเรื่องเดิมต่อแล้วค่อยขยับไปเรื่องถัดไป ช่วงต้นเทอมรู้สึกกลัวว่าจะสอนไม่ทัน แต่พอมองย้อนดูแล้วรู้สึกว่าการสอนให้ทันเวลาตามที่เขียนใน มคอ. ก็คงไม่มีประโยชน์ถ้านักศึกษาครึ่งห้องยังไม่เข้าใจ

คำตอบที่ถูกตอบเข้ามา ก็แสดงผลบนหน้าจอมือถือของผู้สอน

solution 3rd

และสามารถดูเปรียบเทียบในลักษณะกราฟวงกลมได้

solution 4th

ขณะเดียวกัน ก็สามารถให้นักศึกษาเขียนสมการตอบมาได้

solution 5th

รูปแบบคำถามที่นักศึกษาวิศวะชอบมากที่สุดคือ การวาดรูป โดยขึ้นโจทย์บนกระดานเขียนโครงสร้างที่มีการรับน้ำหนักแบบต่างๆ และให้นักศึกษาลองวิเคราะห์หาแรงภายในและให้วาดรูปตอบกลับมาทันที ข้อนึงก็ใช้เวลาไม่เกิน 5-10 นาที

บนกระดานก็วาดโจทย์ไป และถามหาค่า SFD กับ BMD

question

พอนักศึกษาเริ่มส่งเข้ามา ภาพก็ทยอยขึ้นบนหน้าจอ

solution 1st

สามารถซูมดูเฉพาะคำตอบได้

solution 2

ใช้ PingPong มาครึ่งเทอม สิ่งที่ได้มากกว่าที่เคยคิดว่าจะได้ นักศึกษาหลายคนเริ่มมีความมั่นใจในการถามคำถาม นักศึกษาชอบคิด ชอบวิเคราะห์ ชอบตอบอยู่แล้ว แต่ปัญหาติดเพียงแค่ว่าจะถามอย่างไร แอปก็คือแอป แอปก็เป็นแค่เครื่องมือตัวหนึ่งที่ช่วยให้ทุกอย่างมันเป็นอย่างที่ควรเป็น

ตอนนี้สภาพห้องเรียนผ่านมาครึ่งเทอม รู้สึกได้เลยว่ามีปฏิสัมพันธ์กับนักศึกษามากขึ้น หลายๆ ครั้งตอนนี้ไม่จำเป็นต้องให้เปิดแอปกัน นักศึกษายกมือถามคำถามทันทีที่ไม่เข้าใจ คนหลังห้องบางทีพูดขึ้นมาเลยว่าขออีกรอบ คนหน้าห้องบางคนก็ถามมาว่าทำไมที่เขาคำนวณในสมุดไม่ตรงกับที่อาจารย์คำนวณบนกระดานขอให้ช่วยอธิบาย ห้องเรียนดูสนุกขึ้น เนื้อหาดูยากขึ้น แต่หลายคนพร้อมที่จะเรียนรู้มากขึ้น และหลายๆ ครั้ง นักศึกษาก็จะถามว่าอาจารย์ช่วยเปิดแอปหน่อย อยากตอบ

เราเชื่อว่าปัญญาเกิดจากการคิด การคิดเกิดจากทดลองลงมือทำ และการถามเป็นเหมือนจุดเชื่อมโยงจากการทดลองคิดที่ยังไม่แตกฉาน เราเชื่อว่านักศึกษารุ่นใหม่ๆ เหล่านี้ จะชอบที่จะถามมากขึ้น และจะชอบที่คิดมากขึ้นแม้ว่าเขาเรียนจบวิชานี้ไปแล้ว

ดร.มานพ แก้วโมราเจริญ



นอกจากนี้ตัวที่คล้ายกัน เช่น