ประวัติภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

โดย อาจารย์พิชัย บุณยะกาญจน

ประวัติความเป็นมา

คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้รับการจัดตั้งอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2513 ในประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี โดยมีจอมพลถนอม กิติขจร นายกรัฐมนตรี เป็นผู้ลงนามสนองพระบรมราชโองการ

คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เริ่มเปิดสอนในสาขาวิชาวิศวกรรมโยธา เป็นการเริ่มต้นด้วยการรับนักศึกษาเข้าเรียนรุ่นแรก(รหัส 136…) จำนวน 60 คน ด้วยอาจารย์ 3 คน เท่านั้น นับเป็นการเสี่ยงต่อการดำเนินงานและแผนการพัฒนาของคณะเป็นอย่างยิ่ง โดยเปิดเทอมต้นพร้อมกับคณะอื่นในมหาวิทยาลัยเมื่อวันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2513 แต่ยังโชคดีที่กระบวนวิชาที่สอนในคณะฯมีเพียงวิชาเดียวคือ Drawing I สอนโดยอาจารย์สุพจน์ ผู้เขียนถูกเรียกตัวเข้ามารายงานตัวที่คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (โดยการโอนตัว) และเดินทางมาถึงเมื่อวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2513 เพื่อมาเป็นอาจารย์ประจำคนที่4 หลังจากมหาวิทยาลัยเปิดเรียนภาคที่สอง ได้ราว 1 เดือนพอดี โดยได้รับการมอบหมายให้สอนกระบวนวิชา Drawing II (Descriptive Geometry) ส่วนอ.สุธรรม สอนกระบวนวิชา Materials of Construction กระบวนวิชาที่เหลือนักศึกษาต้องไปเรียนวิชาสายวิทยาศาสตร์ที่คณะวิทยาศาสตร์(เป็นกระบวนวิชาบังคับพื้นฐาน) เรียนวิชาสายมนุษย์ศาสตร์ ที่คณะมนุษย์ศาสตร์(เป็นกระบวนวิชาเลือกนอกคณะ เช่นกัน) ก็พอที่จะดำเนินการไปได้โดยไม่มีปัญหาใด

ครั้นถึงต้นปี พ.ศ. 2514 ทางคณะฯ โชคดีที่ได้อาจารย์ทางสาขาวิศวกรรมโยธามาเพิ่มขึ้นอีกหลายคนโดยสมัครใจ และอาจารย์ทางสาขาวิศวกรรมเครื่องกลมาเพิ่มอีก 1 คน คือ

อาจารย์คำนึง วัฒนคุณ (ชาวเชียงใหม่) ปริญญาโททางโครงสร้างจากอเมริกา(ปัจจุบันปี พ.ศ. 2555 เกษียณอายุจากราชการแล้ว) โดยสุดท้ายได้ดำรงตำแหน่งทางวิชาการเป็น “รองศาสตราจารย์”

อาจารย์สมคิด สลัดยะนันท์ (ชาวกรุงเทพฯ) ปริญญาโททางเครื่องกล จากอังกฤษ(ปัจจุบันปี พ.ศ. 2555 เกษียณอายุจากราชการแล้ว) โดยสุดท้ายได้ดำรงตำแหน่งทางวิชาการเป็น “ผู้ช่วยศาสตราจารย์”

อาจารย์ปราโมทย์ ฤทธิปรีดานันท์ (ชาวกรุงเทพฯ) ปริญญาโททางโครงสร้างจากอเมริกา (ปัจจุบันปี พ.ศ. 2555 เกษียณอายุราชการแล้ว) โดยสุดท้ายได้ดำรงตำแหน่งทางวิชาการเป็น “ผู้ช่วยศาสตราจารย์”

อาจารย์โกมล ศักดิ์ศรี (ชาวกรุงเทพฯ) ปริญญาตรีทางวิศวกรรมโยธา จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย(ปัจจุบันปี พ.ศ. 2555 เกษียณอายุราชการแล้ว)

อาจารย์สุพร คุตตะเทพ (ชาวเชียงใหม่) ปริญญาโททางสิ่งแวดล้อมจาก เอ.ไอ.ที

อาจารย์ดร.สุขุม สุขพันธ์โพธาราม (ชาวกรุงเทพฯ) ปริญญาเอกทางโครงสร้างจากอเมริกา

พอย่างเข้าปีการศึกษา พ.ศ. 2515 นักศึกษาเริ่มขึ้นสู่ชั้นปีที่3 และเรียนกระบวนวิชาต่างๆในคณะเกือบทั้งหมดเช่น Strength of Materials I, Theory of Structures (Determinate), Surveying I, Hydraulics, Fundamental of Electrical Engineering, Material Testing Lab, และ 2 Weeks of Surveying Camp (เข้าค่ายสำรวจที่ “กองบังคับการฝึกพิเศษ ตชด. ตำบลช่อแล อำเภอแม่แตง”)

ครั้นนักศึกษาขึ้นสู่ปีที่ 4 เป็นปีสุดท้าย ต้องเรียนวิชาในคณะทั้งหมดอันได้แก่ Hydrology, Applied Hydraulics, Theory of Structures (Indeterminate), Soil Mechanics, Reinforced Concrete Design, Design of Timber and Steel Structures, Surveying II, และ 2 Weeks of Surveying Camp (เข้าค่ายที่ค่าย ตชด. แม่แตงอีกครั้งหนึ่ง)

หมายเหตุ:

การเข้าค่ายสำรวจที่ ตชด แม่แตง เนื่องจากขณะนั้น ภาควิชาวิศวกรรมโยธา ยังไม่มีค่ายฝึกฯนักศึกษาเป็นการถาวร และประกอบกับอ.โกมล รู้จักกับท่านผู้กำกับของค่าย (พ.ต.ท.สุรยุทธ์ ปัทมดิลก) เป็นอย่างดี ท่านจึงได้กรุณาให้ที่พักแรมแก่อาจารย์และนักศึกษา พร้อมทั้งอนุญาตให้ใช้พื้นที่ของค่ายประมาณ 1,000 ไร่ เพื่อการฝึกงานสำรวจฯ ดังกล่าว โดยทางภาควิชาวิศวกรรมโยธาจะจัดทำแผนที่ (Topographic Map)ให้เป็นการตอบแทน

ค่ายฝึกงานสำรวจของนักศึกษาวิศวฯ มช ถาวร – หมู่บ้านอีราง ตำบลบ้านหลวง อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่

คณะวิศวกรรมศาสตร์ มช ได้ตั้งงบประมาณเพื่อก่อสร้างอาคารค่ายสำรวจนักศึกษา-อันประกอบด้วย 1.เรือนพักนักศึกษาชายพร้อมห้องน้ำ 2.บ้านพักอาจารย์พร้อมห้องน้ำ รวมทั้งที่เก็บเครื่องมือสำรวจ (ชั้นล่าง) 3.โรงสูบน้ำใช้จากลำเหมืองพร้อมถึงสูง 4.โรงเครื่องกำเนิดไฟฟ้า 5.โรงครัวพร้อมสถานที่รับประทานอาหารของนักศึกษา และ 6.รั้วลวดหนามล้อมรอบ และได้เปิดเป็นการถาวรตั้งแต่ปี พ.ศ. 2520 เป็นต้นมา

ค่ายสำรวจฯ แห่งนี้ได้มาด้วยความลำบาก และใช้เวลานานกว่าจะสำเร็จ ปัจจุบันเป็นทรัพย์สินของทางราชการ ภายใต้การดูแลของภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (โดยกรมธนารักษ์) มีอาคารสิ่งก่อสร้างและสิ่งอำนวยความสะดวกหลัก เช่น ถนน ไฟฟ้า และน้ำ ซึ่งปัจจุบันใช้งานหลักในการฝึกภาควิชาสำรวจ ปิดปลายภาคของนักศึกษาภาควิชาวิศวกรรมโยธา ชั้นปีที่ 3 (ปีละประมาณ 100 คน) เพียงปีละครั้งๆละ 2 อาทิตย์เท่านั้น พวกเราชาววิศวฯ มช ทุกภาควิชา และทุกคน น่าจะได้ประโยชน์สถานที่นี่ให้คุ้มค่ามากกว่าเท่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

พิชัย บุณยะกาญจน

(22 มีนาคม 2555)